Þótt vetnisbílar séu drifnir af rafmagni og rafmótor þá hefur orðið rafbíll aðallega merkinguna rafgeymabíll eða bíll sem notar rafmagn sem er geymt í rafgeymum um borð. Rafbílar henta vel við ýmsar aðstæður s.s. innanhúss (lyftarar og fólksflutningaskutlur innan flugvalla) og í göngum. Einnig hafa flotar atvinnu- og þjónustubifreiða skilað sínu. Rafbílar hafa engann útblástur og hentar vel fyrir hverfi og borgir þar sem umferð er þung og mengun getur valdið heilsufarslegum vandamálum. En þá skiptir máli að rafmagnið sé gert úr hreinni orku svo að raunverulegur árangur náist til að minnka útblástur. Orkunýtni þeirra er einnig há.
Drægni rafbíla er ekki eins mikil og bensínbíla og það tekur um 5- 7 klst til að fylla rafgeymi ef hann er nær tómur. þar sem slíkir rafgeymnar hafa ekki verið í notkun í mörg ár er ekki alveg viðtað hve lengi rafhlöðurnar endast en það fer til dæmis eftir því hvernig þeir eru notaðir. Til dæmis er heppilegt að tæma þá að fullu en ýmsar gerðir rafgeyma eru nú í notkun. Bílarnir eru jafnan smáir því að meiri orku þarf til að bera þyngri bíla og þá þarf hlutfallslega meira pláss undir rafgeyma. Málmar sem nú eru notaðir í rafgeyma valda minni mengun en þeir sem áður innihéldu til dæmis blý. Rafgeymarnir geta þó haft áhrif við framleiðslu þeirrra, endurvinnslu og förgun.
Við fréttum nýlega af tilraun sem er í gangi í Berlín. Þar hefur 500 Austin mini bílum breytt í rafgeymabíla. Afutrsætinu og skottinu er fórnað fyrir rafgeyma svo bílarnir taka 2 farþega í framsætum. Þeir hafa verið geysilega vinsælir í höndum almennings. Hins vegar halda aðstandendur tilraunarinnar því fram að ekki verði hægt að þjóna fólki í fjölbýlishúsum með hleðslu á slíka bíla, eingöngu þeir sem geta hlaðið bílana í bílskúr fá að taka þá í notkun öruggisins vegna. Á íslenskri NýOrku er fylgst með fréttum af reynslu notenda af rafgeymabílum enda geta þeir hentað mörgum við íslenskar aðstæður. Árið 2008 komu á markað nýjir rafbílar sem miklar væntingar er borið til og er stefnan tekin á prófanir á svipaðan hátt og vetnisbílarnir hafa verið settir í tilraunanotkun. Orkuveita Reykjavíkur er með nokkra rafbíla í þjónustu sinni af gerðinni REVA og fleiri eru væntanlegir.
Sem fyrr er íslensk NýOrka trú stefnu sinni um að kanna hve vel nýtæknibílar henta við íslenskar aðstæður og notkun rafmangdreifikerfis til að vinna til orkubera og hlaða farartækja.
Frá 2003 hefur Íslensk NýOrka staðið að prófun fjölda rafbíla sem ýmist nota aðeins rafgeyma eða mynda rafmagn um borð úr vetni. Uppsöfnuð þekking og reynsla hefur skilað sér í góðri kynningu og tengslum við alþjóðleg rannsókna- og tilraunaverkefni, sem ýmist eru styrkt af norrænum eða evrópskum áætlunum enda hafa 92% af umsóknum fyrirtækisins í erlenda samkeppnissjóði verið samþykktar. Þekking á raftækni í samgöngum er orðin einstök enda unnin í samvinnu við háskóla og fyrirtæki hér á landi og framleiðendur erlendis. Byggt er á skráningu gagna úr fjölda bíla með ýmsar tækniútfærslur, viðmótskönnunum, viðtölum við ökumenn, áætlangerðum, úttektum, mælingum og viðhaldi í tímans rás.
Íslensk NýOrka tekur þátt í verkefni sem fór af stað í mars 2011 (INTELECT) innan ramma norrænna orkurannsókna (NER „Electric Transport“) sem var styrkt um 20 milljónir króna. Markmið þess er að skrá hvernig hið opinbera á öllum Norðurlöndum styður við visthæfar samgöngur, einkum þær sem ganga fyrir rafmagni. Meðal annars verður hlutverk Orkuseturs á Akureyri að setja upp samnorræna reiknivél á netinu um opinberar ívilnanir sem stuðla að aukinni notkun á visthæfum bílum.
Enn eitt verkefni sem Íslensk NýOrka er þátttakandi í og fellur undir sömu áætlun kallast „Rekkevidde“ (Raundrægni). Það fékk úthlutað 38 milljónum króna. Lykilþátttakendur í því eru Nýsköpunarmiðstöð Finnlands (VTT) og „TestsiteSweden“ en þau sérhæfa sig hermilíkönum fyrir stóru bílaframleiðendurna og geta líkt eftir mismunandi akstursaðstæðum og veðurfari þannig að áhrif þeirra á íhluti með mismunandi driftækni komi fram og drægnin metin. Nú verða líkönin notuð við norrænar akstursaðstæður til að skoða rafbíla nánar og raunverulegt drægi þeirra. Niðurstöðurnar skipta miklu máli fyrir þá sem hyggjast nota bíla með nýja hreina dritftækni. Fyrstu notkunartilraunir á Íslandi sýna að veðurfar og akstursaðstæður sem og notkun aukabúnaðar hafa talsverð áhrif á það hversu langt er hægt að komast á hverri hleðslu. Fyrstu kynslóðir rafhleðslubíla hafa stutt drægi miðað við bensínbíla og getur það haft áhrif á ákvarðanatöku kaupenda í framtíðinni.
Um miðjan júlí 2010 var auglýst eftir þátttakendum í tilraunaverkefnið 'Rafbílar fyrir almenning'. Yfir hundrað og þrjátíu umsóknir bárust, auk þess sem fjöldi fólks og fyrirtækja hringdi vegna mikils áhuga á málefninu. Farið var í gegnum umsóknir, þær metnar og að lokum voru átta fjölskyldur valdar úr hópnum. Verkefnið hefur það að markmiði að bjóða nokkra rafbíla með eða án vetnis til leigu með því skilyrði að gögnum um notkun bílana sé skilað aftur.
í mars 2011 hafa fjórar fjölskyldur af átta lokið þátttöku og eru síðustu fjölskyldurnar komnar af stað.
Ford Focus – vetnisrafbíll
Vetnisrafbílarnir sem verkefnið hefur til yfirráða er bíll af fyrstu kynslóð vetnisrafbíla, árgerð 2005. Bíllinn er rafbíll, sem notar svokallaðan efnarafal til að umbreyta vetni í rafmagn sem er síðan nýtt til að knýja bílinn áfram. Þar sem bílarnir eru af fyrstu kynslóð Ford efnarafalabíla eru barn síns tíma og nokkuð hráir í útliti. Þessa bíla þarf að geyma í skúr í frosti eða tengja við vélarhitara til að forðast skemmdir á búnaði.
Mitsubishi iMiEV – rafgeymabíll
Annar rafgeymabílanna sem nýttur er í verkefninu er Mitsubishi iMiEV rafgeymabíll. Bíllinn er raðsmíðaður, undanfari fjöldaframleiðslu, árgerð 2010. Rafgeymabíllinn er búinn nýjustu tækni, hefur lithium-ion rafhlöður og er skráður með 120 km sem hámarksvegalengd á fullri hleðslu.
Th!nk – rafgeymabíll
Hinn rafgeymabílinn sem nýttur er í verkefninu er að gerðinni Th!nk. Hugvitið er norskt en bíllinn er smíðaður í Finnlandi. Bíllinn er framhjóladrifinn og knúinn með Natríum-nikkel-chloride rafgeymum (ZEBRA Z36). Þessir rafgeymar eru svokallaðir háhita-rafgeymar sem halda hitastigi kringum 260-350°C. Bíllinn er skráður með 160 km hámarksdrægi á sumrin en 90 km drægi á veturna.
Auk umhverfislegs ávinnings fylgjumst við hjá Íslenskri NýOrku nánar með notkunarmynstri slíkra bíla, orkunýtni í hefðbundinni notkun og hvernig þeir standast íslenska veðráttu. Mikilvægustu upplýsingarnar eru þó um væntingar fólks til slíkra bíla og hvort þeir uppfylli þarfir þátttakenda. Um er að ræða tilraunaverkefni sem mun styðja undirbúning á markaðssetningu slíkra bíla. Fylgst verður með fjölskyldunum frá upphafi og tekin við þær viðtöl a.m.k. tvisvar sinnum á leigutímanum.
Eitt af því sem kannað verður er aðgengi fólks að áfyllingu. Varðandi vetni þarf að taka tillit til þess að aðeins ein eldsneytisstöð er í landinu, Skeljungsstöðin á Vesturlandsvegi. Varðandi rafgeymabílinn þurfa þátttakendur að huga að aðgengi að innstungum til að endurhlaða rafgeymana. Slíkar upplýsingar ásamt orkunotkun og viðhorfi fólks til hleðslutíma þarf að skoða ásamt því að afla þekkingar á hvernig dreifikerfið á Íslandi getur tekið við slíkum bílum.
Verkefnið er styrkt af Orkurannsóknarsjóði Landsvirkjunar og Orkusjóði einnig af ferðaskrifstofunni Ísafold, Höldri - bílaleigu Akureyrar, Heklu bílaumboði Mitsubishi og NORA rannsóknasjóði.